Czym i jak leczyć reumatyzm?

Do najbardziej powszechnych schorzeń należą choroby reumatyczne
Tomasz Kwiatkowski
Tomasz Kwiatkowski22 lutego, 20216 minut na przeczytanie 29
Czym i jak leczyć reumatyzm?

Do najbardziej powszechnych schorzeń należą choroby reumatyczne. Leki, które stosuje się w ich terapii, są bardzo różnorodne, a dodatkowo nie każdy z nich działa na określony rodzaj dolegliwości. Reumatyzm wymaga dokładnej diagnostyki, ponieważ niewłaściwie ustalone przyczyny problemów bólowych związanych ze stawami i układem kostnym czy mięśniowym mogą powodować w przyszłości pogłębienie się problemów zdrowotnych. Jak leczyć reumatyzm? Leki zadziałają? Kto diagnozuje schorzenia na tle reumatycznym? O tym wszystkim powiemy poniżej.

Reumatyzm – jak go leczyć?

Reumatyzm to określenie bardzo pojemne. Zawiera w sobie szereg schorzeń związanych z problemami z tkanką łączną, najczęściej w stawach. Nazwa „reumatyzm” pozostała w języku z czasów przeszłych. Byłą wówczas wymiennie używana ze słowem „gościec” na określenie chorób z dolegliwościami bólowymi ze strony stawów. Obie nazwy miały za zadanie zaklinać rzeczywistość i oswaja chorobę. Traktowanie bólu jak gościa miało spowodować, że skorzystawszy z gościny – opuści ciało i uda się na poszukiwanie nowego, jeszcze bardziej gościnnego organizmu. Obie nazwy przetrwały do naszych czasów, jednak zmieniło się ich znaczenie. Gościec to określenie na reumatoidalne zapalenie stawów, reumatyzm zaś pozostaje określeniem na wiele różnych jednostek chorobowych związanych z występowaniem bólu w tkance łącznej.

Takie podejście do reumatyzmu powoduje, że jego leczenie jest raczej uwarunkowane dokładną diagnozą, nie zaś jedynie nazewnictwem i ogólnym rozpoznaniem. Nie ulega jednak wątpliwości, że kilka chorób na tle reumatycznym jest częstszych niż pozostałe i to one dotykają najwięcej Polaków.

Choroba zwyrodnieniowa stawów

Pojawia się, kiedy ściera się chrząstka pokrywająca kości stawów. Zwyrodnienie stawów jest chorobą, na którą zwłaszcza narażone są osoby otyłe, przeciążające stawy (np. pracą związaną z noszeniem ciężarów), chore na cukrzycę czy genetycznie uwarunkowane.

Leki przyjmowane w związku z chorobą zwyrodnieniową mają za zadanie zmniejszyć lub zlikwidować ból oraz powstrzymać postępujące zmiany. Należą do nich preparaty przeciwbólowe z ketoprofenem czy ibuprofenem. Często stosuje się też kwas hialuronowy i kolagen, które mają wpływać na usprawnienie ruchomości stawów – zdarza się podawanie ich bezpośrednio do stawów w formie zastrzyków.

Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS, potocznie zwane gośćcem)

Choroba ta dotyka całego kośćca, jednak ma charakter zmian postępujących. Najpierw atakuje najdrobniejsze stawy ciała, czyli okolice dłoni i stóp. Zmiany chorobowe obejmują błonę maziową, która wyścieła włókniste torebki otaczające staw. Błona wytwarza płyn, którego zadaniem jest nawilżanie stawu i zmniejszanie tarcia wewnątrz niego. Chociaż dokładne powody wystąpienia RZS nie są znane, to uznaje się tę chorobę za schorzenie autoimmunologiczne.

Leczenie RZS musi być dobrane do konkretnego przypadku przez specjalistę. Choroba u każdego chorego przechodzi nieco inaczej, toteż dobrane leczenie także powinno być inne.

Najczęściej w terapii stosuje się leki na bóle reumatyczne:

  • Niesteroidowe leki przeciwzapalne,
  • Glikokortykosteroidy – leki steroidowe, które jednak mogą powodować występowanie efektów ubocznych, dlatego często stosuje się ich niesteroidowe zamienniki.
  • Leki modyfikujące przebieg RZS, np. metotreksat, sulfasalazyna, chlorochina; również biologiczne: abatacept, certolizumab, etanercept.
  • Leki przeciwbólowe: działające objawowo, m.in. opioidy i paracetamol.

Uzupełnieniem leczenia farmakologicznego, a czasem też podstawą terapii RZS, jest rehabilitacja.

Zespół przeciążeniowy

Czym leczyć reumatyzm

Ból towarzyszący reumatyzmowi tkanek miękkich, zwanemu też zespołem przeciążeniowy, jest dość charakterystyczny. Nie ogranicza się do jednego miejsca. Chorzy najczęściej wskazują na rozsiane dolegliwości, które promieniują i przenikają się w obrębie całego ciała. Najczęstszy i najbardziej problematyczny ból dotyczy jednak określonych części ciała:

  • barku,
  • stawu barkowego,
  • karku,
  • łokci,
  • nadgarstków,
  • pleców.

Bóle często wywołują reakcję obronną: napięcie mięśni. Niestety w dłuższej perspektywie prowadzi ono do nasilenia się bólu.

Najczęstszymi powodami pojawiania się bólu na tle reumatyzmu tkanek miękkich mogą być stałe przeciążanie stawów, np. w pracy czy przy uprawianiu sportów siłowych. Również powtarzane, codzienne czynności przyczyniają się do powstawania problemów w stawach. Należą do nich chociażby noszenie zakupów, sprzątanie czy korzystanie z komputerowej myszki bez odpowiedniego podparcia nadgarstka. Wskutek powtarzalnych czynności na tkankach stawów pojawiają się mikrouszkodzenia, które mogą zbierać się latami. Ich nawarstwianie się powoduje występowanie stanów zapalnych, które w następstwie powodują ból.

Rozpoznanie u siebie objawów, mogących świadczyć o reumatyzmie tkanek miękkich wymaga konsultacji z lekarzem reumatologiem. Zaproponuje on odpowiednią rehabilitację oraz terapię lekową. Najczęściej obejmuje ona środki przeciwbólowe, które zmniejszą napięcie mięśniowe. Często stosuje się też leki uspokajające, które niwelują stres, a przez to również napięcie mięśniowe, potęgujące dolegliwości bólowe. Wykorzystywane są też niesteroidowe leki przeciwzapalne i przeciwreumatyczne, które działają na źródło bólu, czyi stany zapalne. Wśród produktów dostępnych w liki24.pl mamy wiele popularnych leków przeciwbólowych dostępnych bez recepty – warto z nich skorzystać w walce z reumatyzmem tkanek miękkich.

Lekarze często polecają też domowe metody walki z reumatyzmem tkanek miękkich. Wśród nich warto podkreślić korzystanie z ziół oraz rozgrzewających okładów i kompresów.

Leki na choroby reumatyczne a fibromialgia

Fibromialgia dopiero niedawno została sklasyfikowana jako odrębna jednostka chorobowa. Długo uważano ją za somatyzację objawów depresji – dotąd wielu badaczy postrzega ją właśnie w ten sposób. Okazuje się jednak, że fibromialgia nie pojawia się u osób ze zdiagnozowaną, ciężką depresją. To jeden z argumentów za uznaniem fibromialgii za odrębną chorobę.

Badacze ustalili, że ból w przebiegu fibromialgii nie jest spowodowany uszkodzeniem tkanek, które obejmuje obszar bólowy. Wiele dowodów sugeruje, że źródłem dolegliwości są zaburzenia procesów przetwarzania informacji czuciowej z jednoczesnym osłabieniem naturalnych mechanizmów hamujących odczuwanie bólu.

Fibromialgia objawia się występowaniem wielu różnych dolegliwości. Chociaż choroba jest jeszcze mało znana, to dotyka dużej części populacji: od 2 do nawet 10%!

Choroba ujawnia się pod wpływem czynnika inicjującego, którym może być silny stres, uraz ciała czy infekcja. Najczęściej rozpoczyna się od występowania bólu mięśniowo-szkieletowego w określonym miejscu na ciele, najczęściej w okolicy lędźwiowo-krzyżowej lub szyjnej kręgosłupa. Ból następnie zaczyna rozlewać się na inne części ciała, sięgając stopniowo głowy oraz kończyn. Choroba może rozwijać się przez miesiące, a nawet lata, powodując wystąpienie bólu całego ciała.

Fibromialgii i bólom mięśniowo-szkieletowym mogą towarzyszyć też innego rodzaju objawy. Zdarzają się zmęczenie i spadek kondycji, nadwrażliwość skóry oraz uczucie chłodu, zimnych palców i nadwrażliwość na ciepło i zimno. Zdarzają się wysypki i zawroty głowy. Wielu, aż 40-60% chorych, fibromialgia wywołuje problemy żołądkowe, zaparcia, biegunki, wzdęcia i nadwrażliwość jelit. Bywa również, że fibromialgia towarzyszy innym chorobom, jak RZS, chorobom zapalnym jelit czy chorobom tarczycy i zakażeniom bakteryjnym i wirusowym. Taki rodzaj fibromialgii nazywa się wtórnym.

Leczeniem fibromialgii powinni zajmować się reumatolodzy, ponieważ jednak jej mechanizmy nie są w pełni zbadane, najczęściej diagnozują ją i leczą lekarze medycyny bólu. Do łagodzenia dolegliwości używa się leków przeciwdepresyjnych i przeciwpadaczkowych o działaniu przeciwbólowy. Ich substancje czynne to duloksetyna i pregabalina. Dobrym wyborem są też paracetamol i tramadol. Wdrożenie leczenia lekami przeciwzapalnymi, steroidami i opioidami nie skutkuje poprawą.

Doskonałe działanie przeciwbólowe dla pacjentów dotkniętych fibromialgią mają kannabinoidy, czyli tak zwana „medyczna marihuana”. Jej działanie jest szybkie i skuteczne, niestety w Polsce preparaty z jej zastosowaniem pozostają nielegalne ze względu na obawy przed nadużyciami.

Kilka lat temu o życiu z chorobą opowiedziała Lady Gaga, u której zdiagnozowano fibromialgię. Artystka przyczyniła się tym do szerzenia wiedzy na temat choroby i chronicznego bólu, który powoduje.

Bóle reumatyczne – leki godne polecenia.

jak leczyć reumatyzm

Wśród leków i produktów medycznych odpowiednich do leczenia bólów reumatycznych najczęściej wybierane są:

  • niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ).
  • leki przeciwzapalne, również te wykorzystujące naturalne ekstrakty z kory wierzby czy pokrzywy,
  • maści przeciwbólowe, działające miejscowo,
  • plastry rozgrzewające, np. z kapsaicyną,
  • leki przeciwdepresyjne i przeciwpadaczkowe o działaniu przeciwbólowym (duloksetyna, pregabalina).

Podsumowanie

Wśród chorób reumatycznych najczęstszymi są choroba zwyrodnieniowa, RZS i zespół przeciążeniowy. Nietypowym schorzeniem, o którego istnieniu wciąż należy edukować społeczeństwo, jest fibromialgia – zespół dolegliwości bólowych na niejednorodnym tle. Chociaż są to najczęściej choroby, których nie da się wyleczyć w stu procentach, to jednak medycyna oferuje całe mnóstwo preparatów, które powstrzymają objawy lub zatrzymają postęp choroby. Warto skorzystać nie tylko z medykamentów dostępnych bez recepty, ale też z pomocy wykwalifikowanego specjalisty, który dobierze odpowiednią farmakoterapię.