Mikroflora - jak chronić podczas przyjmowania antybiotyków?

Nadmierne zażywanie antybiotyków nie jest zalecane ze względu na możliwość rozwinięcia się oporności na antybiotyki. Wiele osób nadużywa antybiotyków, biorąc je na każdą dolegliwość (nawet te, co zostaną po starej antybiotykoterapii)
Tomasz Kwiatkowski
Tomasz Kwiatkowski 03 stycznia, 20219 minut na przeczytanie 321
Mikroflora - jak chronić podczas przyjmowania antybiotyków?

Nadmierne zażywanie antybiotyków nie jest zalecane ze względu na możliwość rozwinięcia się oporności na antybiotyki. Wiele osób nadużywa antybiotyków, biorąc je na każdą dolegliwość (nawet te, co zostaną po starej antybiotykoterapii). Jest to błędne, ponieważ antybiotyki działają wyłącznie na choroby o podłożu bakteryjnym, w związku z tym nie będą działać na schorzenia wirusowe. Jeżeli już musimy przyjąć antybiotyk, należy równocześnie zadbać o florę bakteryjną jelit, gdzie żyją przyjazne, potrzebne nam bakterie. Jak prawidłowo przywrócić równowagę mikroflory po przyjęciu anybiotyku - o tym przeczytasz w tym artykule.

Antybiotyki to najcenniejsze substancje, które zrewolunizowały farmakologię i medycynę. Odkryte zostały przez Alexandra Flaminga w 1928 roku. Wtedy właśnie ów szwedzki bakteriolog odkrył penicylinę. Za to otrzymał Nagrodę Nobla w 1945 roku. Zanim antybiotyki zostały odkryte, ⅓ wszystkich zgonów w Stanach Zjednoczonych, była spowodowana infekcjami bakteryjnymi.

Jednak ludzki organizm niestety może nabyć oporność na antybiotyki, dlatego nie powinniśmy ich nadużywać, aby sobie nie zaszkodzić.

Bakterie, które wywołują zapalenie płuc, gruźlicę i inne poważne choroby mutują i "dostosowują się" do działania antybiotyków, przez co, one nie działają na nie. Jest to niepożądane zjawisko, gdyż może doprowadzić nawet do śmierci.

Wynik tego jest smutny - co roku ponad 700 tysięcy ludzi na całym świecie umiera z powodu oporności na antybiotyki.

Jak prawidłowo przyjmować antybiotyki?

Jednym z podstawowych warunków obniżenia ryzyka rozwoju oporności jest prawidłowe przyjmowanie antybiotyków. Przede wszystkim należy je stosować zgodnie z zaleceniami lekarza. Dotyczy to zarówno dawkowania jak i czasu. Niestety zdarza się tak, że przestajemy brać lek jeśli poczujemy się dobrze (po 3-4 dniach). To jest powodem wytwarzania się oporności. Mogłoby się wydawać, że krócej bierzemy antybiotyk, więc powinno być lepiej… Nie do końca tak jest. Bakterie nie są do końca pokonane i w tym czasie mutują, uodparniając się na antybiotyk. Dlatego antybiotyki trzeba przyjmować do końca, tyle ile zalecił lekarz. Należy mieć świadomość, że przyjmowanie antybiotyków tylko przez tydzień może zmienić skład mikroflory jelitowej na bardzo długi czas - nawet do 1 roku lub dłużej.

Co to jest mikroflora?

Mikroflora lub mikrobiota to wszystkie organizmy, które żyją z człowiekiem w symbiozie, czyli oboje są dla siebie potrzebni. Mikroflora różnych narządów różni się składem. Inne drobnoustroje znajdują się w jamie ustnej, inne w jelicie, a jeszcze inne żyją na skórze czy w pochwie.

Najbardziej zróżnicowana i najbardziej liczna jest mikroflora jelitowa. Składa się z bakterii, grzybów, drożdży i innych mikroskopijnych "mieszkańców", których równowaga jest bardzo ważna dla całego organizmu. Jeżeli ta równowaga zostanie zachwiana, wówczas układ trawienny (jelita, żołądek) nie będą prawidłowo funkcjonować.

 

Liczba mikroorganizmów w jelicie człowieka to aż 50 bilionów, a całkowita ich waga to aż 3 kilogramy.

 

W jelitach zdrowej osoby rozkład mikroflory przedstawia się następująco:

  • 1% - mikroflora oportunistyczna (Clostridia, Stophslococcus, niektóre grzyby)
  • 99% - pożyteczne mikroorganizmy (pałeczki kwasu mlekowego, bifidobakterie, tlenowce, enterokoki, Escherichia coli itp.)

Dysbioza jest to stan, gdy proporcje te wahają się, a procent mikroorganizmów chorobotwórczych się zwiększa (wynosi ponad 1%).

Wpływ antybiotyków na mikroflorę jelitową

Większość antybiotyków o szerokim spektrum działania to substancje "socjopatyczne'. Zabijają mikroflorę pożyteczną oraz chorobotwórczą, powodując dysbiozę.

Dysbioza - objawy

  • dyskomfort w brzuchu;
  • częste odbijanie się;
  • nieświeży oddech;
  • nieprzyjemny posmak w ustach;
  • kłopoty ze strony układu pokarmowego - biegunka, zaparcia, oddawanie gazów;
  • nietolerancja pokarmowa;
  • chroniczne zmęczenie, senność;
  • reakcje alergiczne, awitaminoza.

Jak przywrócić mikroflorę jelitową?

Probiotyki mogą pomóc w odbudowie zaburzonej mikroflory. Są to żywe mikroorganizny, które mają dobry wpływ na układ pokarmowy jak i na cały organizm. Jest to także ogólne określenie wszystkich produktów, zawierających żywe kultury bakterii w tym kwasu mlekowego.

Wszystko zaczęło się na początku XX wieku, kiedy naukowiec Ilya Mecznikov zwrócił uwagę na dużą liczbę stulatków, mieszkańców Bułgarii, którzy mimo wieku, byli okazem zdrowia. W Bułgarii jednym z popularnych produktów był jogurt. Naukowiec odkrył, że dzięki obecności w organizmie bakterii kwasu mlekowego, pochodzących z jogurtu, zahamować można namnażanie bakterii gnilnych.

Mecznikov wpadł więc na pomysł, aby "zasiewać" jelita kwasem mlekowym, czyli po prostu zjadać więcej jogurtu. Nazwa probiotyk pojawiła się dopiero w latach 80 XX wieku.

 

Dziś znane bakterie probiotyczne to na przykład:

  • pałeczki kwasu mlekowego;
  • bifidobakterie;
  • bakterie kwasu propionowego;
  • paciorkowce Streptococcus thermophilus;
  • bakterie Lactococcus.

Ważne!

Średni czas leczenia lekami przeciwbakteryjnymi trwa 1-3 tygodnie. Aby przywrócić prawidłową mikroflorę jelitową, branie probiotyków musi być 3 razy dłuższe niż przyjmowanie antybiotyku.

Leki probiotyczne

Na rynku znajdziemy dużo leków probiotycznych, które dostaniemy bez recepty. Są one dostępne w różnych postaciach. Są to m.in.;

  • Dicoflor
  • Diflos
  • Enterol
  • Enteris
  • Multilac

Wyniki badań potwierdziły również wysoką skuteczność probiotyków, zawierających w swoim składzie grzyb drożdżowy - Saccharmomyces boulradii. Znajdują się one w wielu preparatach, np. w Enterolu. Są one uznawane za jedne z najbardziej użytecznych probiotyków w walce z biegunką, spowodowaną przyjmowaniem antybiotyków i objawami dysbiozy wywołanej antybiotykoterapią.

Gdzie znajdę naturalne probiotyki?

Probiotyki można przyjmować również z pożywieniem. Najbardziej popularnym produktem są jogurty. Jednak nie tylko tam je znajdziemy. Produkty zawierające przyjazne kolonie bakterii:

  • zsiadłe mleko
  • śmietana
  • maślanka
  • twarożek
  • kapusta kiszona
  • pikle (gotowane bez octu)
  • warzywa kimchi (kuchnia koreańska)
  • zupa miso (kuchnia japońska)
  • tempeh (kuchnia azjatycka)
  • sfermenotwane mleko sojowe

Jak prawidłowo przyjmować probiotyki z antybiotykami?

Ponieważ antybiotyki zabijają całą mikroflorę, nie należy przyjmować probiotyków wraz z antybiotykami (choć pojawiły się już probiotyki do stosowania podczas antybiotykami - zawierają one drożdże Saccharomyces boulardii). W większości przypadków antybiotyki zabiją bakterie z probiotyku.

Ważne!

Od przyjęcia antybiotyku do przyjęcia probiotyku musi upłynąć co najmniej 3 godziny.

Zaleca się również, aby probiotyk brać już od pierwszego dnia antybiotykoterapii.

Jak wybrać odpowiednie probiotyki?

Wybór probiotyku, tak samo jak innych leków biologicznie czynnych najlepiej ustalić z lekarzem. Koniecznie poinformujmy lekarza, jeśli cierpimy na jakiekolwiek alergie lub poważne, przewlekłe choroby (np. ze spadkiem odporności).

Ogólne czynniki, na które należy zwrócić uwagę przy wyborze probiotyku to:

Wiek pacjenta

Młode, zdrowe osoby mogą śmiało przyjmować "słabsze" probiotyki, zawierające jeden lub dwa szczepy bakterii. Starsze osoby powinny przyjmować preparat, gdzie szczepów jest więcej.

Liczba kolonii (CFU)

Wiele kolonii pożytecznych bakterii zawartych w probiotykach umiera w górnym odcinku przewodu pokarmowego, więc nie osiągają one drogi końcowej, docelowej. Dlatego należy zwrócić uwagę na liczbę CFU, która powinna być w granicach 15-100 miliardów.

Forma podania i warunki przechowywania

Preparaty probiotyczne dostępne są nie tylko w postaci kapsułek, ale również kropli oraz proszku do sporządzania roztworu. Warto wybrać najbardziej wygodną dla nas formę. Jeżeli chodzi o przechowywanie, niektóre probiotyki należy trzymać w lodówce, w przeciwnym razie bakterie umrą. Jeśli chcesz zabrać lek do pracy lub nie wiesz, czy tam, gdzie się wybierasz, będzie dostęp do lodówki, kup takie, których nie trzeba tam trzymać.

Prebiotyk - co to jest?

Prebiotyki to substancje, które przyczyniają się do wzrostu pożytecznej mikroflory. Należą do nich cukry, enzymy, kwasy tłuszczowe, aminokwasy itp. Pomagają także w prawidłowym wchłanianiu antybiotyków, a także hamują namnażanie bakterii chorobotwórczych. Niektóre produkty spożywcze wykazują również działanie prebiotyczne. Są to na przykład:

  • otręby pszenne
  • banany
  • czosnek
  • topinambur

Zawierają one inulinę i błonnik pokarmowy, które służą jako pokarm dla mikroflory. Substancje te są trawione w jelitach i rozpadają się tam, zapobiegając rozwojowi patogennej mikroflory.

Produkty zawierające zarówno probiotyki jak i prebiotyki nazywane są symbiotykami.